در مبارزه با آلودگی، به اندازه علم عمل نداریم/ پی بردن به ناسالم بودن هوا نیازی به تحصیلات و آمار ندارد/یک خبر خوب و یک خبر بد در رابطه با آلودگی هوا از زبان دکتر همت

نهمین قسمت از برنامه نسیم حیات با موضوع «آلودگی هوا» به تهیه کنندگی امیرحسن خواجوی یکشنبه ۴ اسفند ماه ساعت ۲۲ از شبکه پنج سیما پخش شد.
نسیم حیات این هفته با طرح سوالی به ظاهر ساده اما جذاب و مهم آغاز شد. چرا ما به هوایی که تنفس می کنیم به اندازه غذایی که می خوریم اهمیت نمی دهیم؟ شاید جالب باشد بدانید که ما روزانه ۲۲ هزار بار نفس می کشیم و حدوداً ۱۵ کیلوگرم هوا مصرف می کنیم. در حالی که هر شخص به طور میانگین روزانه تنها یک و نیم کیلوگرم غذا می خورد.
نسیم حیات سپس به سراغ تعریف آلودگی هوا، عناصر دخیل و تشریح تاریخ آن رفت و با ارائه گزارشی از وضعیت فعلی نقاط مختلف جهان از حیث آلودگی هوا و راه‌کارهایی که برای مبارزه با آن در پیش گرفته اند، وارد گفت و گو با کارشناسان برنامه شد.
در این قسمت، مهندس داریوش گلعلی‌زاده معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست و مهندس محمد غیبی کارشناس ارشد و پژوهشگر محیط زیست، به شناسایی عوامل آلودگی هوا و بررسی راه‌کارهای برون‌رفت از شرایط فعلی پرداختند.
غیبی در ابتدای صحبت های خود اولین و اصلی‌ترین مشکل مربوط به مبارزه با آلودگی هوا را فقدان آمار و داده های دقیق دانست و عنوان داشت که این معضل، گریبان بسیاری از حوزه های صنعتی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و البته زیست‌محیطی کشور ما را گرفته است و تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری را دچار اختلال کرده است.
گلعلی‌زاده معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست نیز ضمن تأیید صحبت های کارشناس دیگر برنامه، در پاسخ به اینکه تا چه حد ساختار سازمان محیط زیست برای مقابله با معظلاتی نظیر آلودگی هوا مناسب‌سازی شده است گفت: اقداماتی صورت گرفته است اما کافی نیست.
در ادامه باستانی مجری برنامه به بحران اخیر درباره شاخص هوای تهران اشاره کرد و عنوان داشت که اخیرا شاخص آلودگی هوای تهران به ۲۰۰ رسید و پایتخت در آستانه تخلیه قرار گرفت. در اینجا گلعلی‌زاده بلافاصله گفت که این شاخص طبق قانون هوای پاک اولا باید به ۳۰۰ می رسید و ثانیا هواشناسی نیز اعلام پایداری جوی می کرد که وضعیت تهران به این نقطه نرسید.
غیبی در واکنش به گفت و گوی بین مجری برنامه و گلعلی‌زاده گفت: پی بردن به ناسالم بودن هوا نیازی به تحصیلات، آمار و ... ندارد. من به عنوان یک شهروند وقتی از منزل خارج می شوم ظرف چند دقیقه آن را متوجه می شوم. مسئولین با تعطیل کردن مدرس و فرستادن مردم به سایر شهرها بار مدیریت نکردن خودشان را روی شانه نقاط مختلف کشور تقسیم می کنند. در حقیقت وزارت صنعت، وزارت نفت، شهرداری، سازمان محیط زیست و ... با تعیین شاخص ۲۰۰ از مسئولیت شانه خالی کرده اند. چرا آستانه تحمل منِ شهروند را روی ۵۰ نمی گذارند؟
گلعلی‌زاده در ادامه افزود: در تمام دنیا خودروسازانی که هوا را آلوده‌ می کنند، باید عوارض بدهند و این عوارض هم می بایست برای بهسازی محیط زیست صرف شود ولی در کشور عوارض آلودگی در اختیار سازمان محیط زیست قرار نمی گیرد.
در بخش ایداب نسیم حیات، دکتر محمد همت به نسیم حیات پیوست که حامل دو خبر بود. یکی مثبت و دیگری منفی. خبر خوب دکتر همت این بود که طبق آمارهای بین‌المللی کشور ما هم اکنون حائز رتبه ۱۲ برخورداری از علوم مربوط به مبارزه با آلودگی ها از جمله آلودگی هوا است. این یعنی نظام دانشگاهی ما درگیر این مسئله شده است و اهمیت آن را درک کرده است.
اما خبر بد این بود که کشور ما در حال حاضر در رتبه ۲۵ جهان از حیث ذرات آلاینده کوچکتر از ۵/۲ میکرون قرار دارد که این مسئله مستلزم همت جدی مسئولین برای بهبود وضعیت هوای کشورمان است. البته تهران در هشتم آذر امسال رتبه دوم را به خودش اختصاص داد که جای نگرانی دارد. به هر حال ما می توانیم امیدوار باشیم که علم مبارزه با آلودگی هوا داریم و این علم را باید هرچه زودتر عملیاتی کنیم.
همت در ادامه به برخی اقدامات ابتکاری در کشورهای دیگر برای مبارزه با آلودگی هوا - هرچند به طور مقطعی - اشاره کرد که از جمله آن ها کنسرو هوا، گلدان های هوشمند تصفیه‌ساز و بایوفیلترهای سبز هستند. وی افزود امکان ساخت این محصولات در ایران به راحتی وجود دارد و قیمت نهایی آنها بسیار کمتر از نمونه خارجی خواهد بود.
نسیم حیات کاری از گروه اجتماعی شبکه پنج است که هر هفته یکشنبه ها به تهیه کنندگی امیرحسن خواجوی و با اجرای اسماعیل باستانی از ساعت ۲۱:۳۰ به مدت ۵۰ دقیقه روی آنتن شبکه پنج سیما خواهد رفت و تکرار آن روز بعد ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه پخش خواهد شد.