کد خبر: ۴۸۹۷۵۹
تاریخ انتشار: ۱۴ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۵:۰۲ 05 September 2017
به گزارش تابناک تهران، کشورمان چون که در کمربند خشک زمین واقع شده است در معرض تهدید جدی بحران آب می باشد و متاسفانه این واقعه بسیار جدی، توسط مسئولان چندان جدی گرفته نشده است. بایستی این را بدانیم که اگر به فکر راه حلی برای بحران آب نباشیم در پنج سال آینده در داخل کشور شاهد یک جنگ داخلی بر سر آب خواهیم بود.

با وجود اینکه نزدیک به 70 درصد از سطح زمین را آب فرا گرفته است ولی «بحران آب» در بسیاری از کشورهای جهان از جمله کشورهای واقع در کمربند خشک زمین مثل ایران، روز به روز ابعاد پیچیده تری به خود می گیرد.

در حال حاضر تعبیرهای گوناگونی در خصوص "بحران آب " گفته می شود، مثلا: «جنگ آینده، جنگ آب است »؛ «در جهان حدود یک میلیارد نفر به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند»؛ «روزانه 50 هزار نفر در جهان بر اثر مصرف آب غیر بهداشتی جان خود را از دست می دهند»؛ «تا سال 2050 میلادی بیش از نیمی از کشور ها در سراسر دنیا در تامین آب آشامیدنی مورد نیاز خود با بحران روبرو خواهند شد»؛ تمام این جمله های هشدار دهنده، بیانگر این است که بحرانی جدی با نام «بحران آب» در حال گسترش و پیچیده تر شدن است.

از کل مساحت ایران تنها 15 درصد آن، برخوردار از پوشش گیاهی است و بیش از 85 از مساحت کشور، جزو مناطق خشک و نیمه خشک محسوب می شود؛ از این رو انتظار بروز بحران آب در کشور غیر منطقی نیست.

نباید فراموش کرد که "بحران آب " ریشه ای طولانی در کشور دارد. در گذشته، حفر قنات ها و ساختن آب انبارهای مختلف و متعدد در شهرهای ایران نشان می دهد که ایرانیان همواره با دغدغه ی دستیابی به آب رو به رو بوده اند.

یکی از دلایل اصلی کمبود آب در کشور، افزایش بی رویه ی جمعیت در یک سده ی اخیر است؛ بر اساس آمارها جمعیت کشور در سال 1300 کمتر از 10 میلیون نفر بوده ولی امروزه این جمعیت از مرز 75 میلیون گذشته است. این در حالی است که میزان سرانه ی آب تجدیدپذیر در سال 1300 حدود 13 هزار مترمکعب بود و در زمان حاضر این میزان به حدود 1900 مترمکعب تقلیل یافته و درآینده به مراتب وضعیت بدتر خواهد شد.

تنها افزایش جمعیت نیست که نقش مهمی در شیوع "بحران آب" در کشور دارد؛ بلکه خشکسالی های پی در پی نیز در بروز این بحران بی تاثیر نبوده است. آمارهای سازمان هواشناسی کشور، متوسط بارش در ایران را 248 میلی متر تخمین زده اند که این میزان کمتر از یک سوم متوسط جهانی آن، یعنی 831 میلی متر است؛ به این ترتیب در حالی که ایران، یک درصد کل جمعیت جهان را به خود اختصاص داده ولی سهم کشورمان از منابع آب تجدیدپذیر فقط 36/ درصد است.

مدیریت ضعیف بر منابع آبی و استفاده از روش های سنتی آبیاری در کشور یکی دیگر از دلایل شکل گیری بحران آب است. بر اساس آمار حدود 59 درصد از زمین های قابل کشت کشور نیاز به آبیاری دارند و روش آبیاری نیز در بسیاری از مناطق همان شیوه ی سنتی است.

رونق گرفتن صنعت سد سازی در کشور در دهه های گذشته، ضمن آنکه آسیب های جدی به محیط زیست وارد کرد، موجب بسته شدن آب رودخانه ها روی کشاورزان شد و این کار در ادامه، کشاورزان را مجبور کرد که به حفر چاه های عمیق اقدام کنند.

در کنار خشکسالی و افزایش جمعیت، صنعتی شدن جامعه و گسترش شهرنشینی که خود تحت تاثیر پیشرفت های چشمگیر علمی در دنیا می باشد؛ یکی دیگر از عواملی است که میزان مصرف آب، را در کشور افزایش داده است.

اگر نگاهی به تغییر بافت جمعیتی کشور در یک سده ی گذشته بیاندازیم متوجه خواهیم شد که ایران از کشوری سنتی و با جمعیتی حدود 70 درصد ساکن روستا، به یک کشور در حال صنعتی شدن و شهرنشین تبدیل شده است. با این شرایط و نیازهای جامعه ی صنعتی و شهری، ما نیازمند این هستیم که مقادیر زیادی آب مصرف کنیم.

برای حل بحران آب چه کارهایی باید انجام داد؟

برای حل هر بحرانی نیاز به یک سری از راهکارها و برنامه ریزی های دقیق است؛ این راهکارها عبارتنداز؛ مجموعه ی عملیاتی که به وسیله ی سازمان های دولتی، خصوصی و مردمی در رویارویی با بحران با هدف تقلیل خسارت و ضایعات، عادی سازی شرایط و باز گرداندن به حالت پیش از بحران صورت می گیرد.

با توجه به اینکه" آب " یکی از زیرساخت های اصلی توسعه ی پایدار در بخش های مختلف اقتصادی و اجتماعی محسوب می شود، تنش و بحران های آبی در کشور نمی تواند تاثیر مخربی بر برنامه ریزی های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داشته باشد. لذا لازم است مسئولان دولتی، تشکل های مردم نهاد و رسانه های مختلف، برنامه هایی را تدوین کنند که میزان مصرف آب جامعه را به سمت متعادل هدایت کند.

یکی از طرح هایی که کارشناسان، از آن به عنوان راه حلی برای جلوگیری از بحران آب نام می برند بحث استفاده از "آب مجازی " است. طبق آمار، بیشتر از 80 درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می شود و این مقدار آب در کشت هر محصول متفاوت است؛ با اجرایی شدن طرح آب مجازی می توان محصولاتی که دارای بالاترین میزان مصرف آب هستند از کشت یا تولید کنار گذاشته یا خارج از کشور تهیه شوند.

تنها صرفه جویی در مصرف آب، بخش کشاورزی نیست که می تواند ما را از بحران آب خارج کند؛ زیرا در بسیاری از مواقع مصرف آب مصرفی در حوزه ی شهری و خانگی داری میزان بالایی است.

نبود آگاهی از موقعیت بحرانی کشور در زمینه ی آب و نبود آموزش های عمومی در خصوص استفاده صحیح از آن، یکی دیگر از دلایلی است که میزان آب مصرفی را در کشور افزایش داده است؛ در این زمینه شاید مردم، کم و بیش درباره ی کم آبی مطالبی شنیده باشند ولی آنها در اینکه چگونه می توانند "بحران آب" را مدیریت کنند هنوز سرگردان هستند.

در تدوین این برنامه باید توجه داشت که نیازهای فرهنگی و اقلیم های مختلف کشور، مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا در کشور می توان انواع مختلفی از تنوع اقلیمی و جغرافیایی را مشاهده کرد.

یکی دیگر از راه های کنترل "بحران آب" در ایران، شناسایی منابع آبی در محدوده ی شهرها است که متعلق به شهرداری ها، پادگان ها، موسسات و نهاد های دولتی است؛ "چاه های کشاورزی" هستند. با شناسایی این منابع و پس از انجام آزمایش های کنترل کیفی، در صورت مناسب بودن کیفیت، می توان از آنها در راستای تامین منابع آب شهری استفاده کرد.

توجه به محیط زیست و سهم آن از آب، یکی دیگر از راه حل های پیشنهادی برای رویارویی با "بحران آب" است. در سده های مختلف، بشر به روشی غیر مسئولانه از محیط زیست بهره برده و بیش از نیاز، منابع را مورد استفاده قرار داده است و در راستای تخریب و کاهش کیفیت منابع آب، گام برداشته است. باید توجه داشت برنامه ریزی هایی که در باره ی آب صورت می گیرد، مطالعات لازم درباره ی اقلیم منطقه به وجود می آید؛ زیرا در غیر این صورت ممکن است ضربات جبران ناپذیری به طبیعت وارد شود.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار